سیف الله صمدیان: یک عکاس برای ما یعنی همه انجمن

روز شنبه نهم آذرماه در یکی از نشست‌هایی که در مجموعه نشست‌های «ده روز با عکاسان» در خانه هنرمندان برگزار شد، بحثی میان سیف‌اله صمدیان و مریم زندی به‌ عنوان دبیر جلسه و یکی از سخنران‌های مراسم صورت گرفت که در گزارش ۱۱ آذر «شرق» با عنوان «رنجنامه عکاس زن مستقل» منتشر شد. سخنان مریم زندی که محور گزارش روزنامه بود، واکنش‌هایی را در پی داشت. سیف‌اله صمدیان در گفت‌وگو با «شرق» دیدگاه‌های خود پیرامون رخدادهای این نشست و سخنان مریم زندی را تشریح کرد. صمدیان در ابتدای صحبت خود با اشاره به سابقه راه‌اندازی انجمن عکاسان و برنامه «ده روز با عکاسان» گفت: «با وجود مشکلات مالی انجمن در سال‌جاری؛ دبیری «ده روز با عکاسان» را پذیرفتم، زیرا به اهمیت و ارزش این برنامه واقف بودم. «انجمن ملی عکاسان ایران» سال‌هاست در تلاش است تا انجمن را از آفت سیاست‌زدگی‌های رایج فرهنگی و دولتی‌شدن، دور نگه‌دارد. کار بسیار مهمی هم در این مسیر انجام داده‌ایم. اساسنامه‌ای تدوین‌شده هم با حضور خود خانم مریم زندی تهیه شده است.» او از زندی به‌عنوان «یکی از فعال‌ترین اعضای انجمن برای گرفتن مجوز»، نام برد و گفت: «اما متاسفانه در راه گرفتن پروانه فعالیت «انجمن ملی عکاسان ایران» با مشکلاتی روبه‌رو شدیم. فکر می‌کنم که سه یا چهار وزیر عوض شد تا سرانجام، وزارت کشور پروانه را به ما تحویل داد. دوستان ما در هیات‌مدیره همه مورد تایید بودند اما ظاهرا در رویدادهایی که بعد از انتخابات قبلی پیش آمده بود مشکلی برای خانم زندی بابت عکاسی‌اش پیش آمده بود. وزارت کشور از ما خواست تا اسم ایشان از هیات‌مدیره حذف شود. اما همه هیات‌مدیره هفت‌ماه صبر کردیم و با وجود اینک‌ه پروانه آماده بود؛ پیگیر دریافت آن نشدیم زیرا معتقد بودیم حق خانم زندی، به‌عنوان عضوی از خانواده عکاسان، ضایع شده است.» صمدیان با تاکید بر این‌که «یک عکاس برای ما یعنی همه انجمن»؛ افزود: «ما این انجمن را تشکیل داده‌ایم تا از حقوق عکاسان دفاع کنیم. اصلا قضیه را سیاسی نمی‌دیدیم و فکر می‌کردیم که این یک نهاد صنفی است. از نگاه ما اگر یک عکاس به‌دلیل عکاسی‌کردن متهم شده، کسی نمی‌تواند با استناد به این اتهام مانع حضور وی در هیات‌مدیره انجمن شود. بنابراین مصمم بودیم جلوی چنین دخالت‌های بیرونی شایبه‌دار را بگیریم. بر این اساس، هفت‌ماه دویدیم و به آدم‌های مختلف رو انداختیم -کاری که نظیر آن‌را در طول زندگی‌مان انجام نداده بودیم- تا بتوانیم این مشکل را حل کنیم. از خود خانم زندی هم بپرسید حتما تایید خواهند کرد که من به صورت شخصی در این حد پیش رفتم که گفتم اگر قرار باشد خانم زندی نباشد، من هم استعفا خواهم داد. خوشبختانه پس از پیگیری‌های فراوان، به ما امید و وعده دادند که به‌زودی، مشکل، حل خواهد شد. هم‌زمان، مهلت تحویل‌گرفتن مجوز فعالیت انجمن، رو به پایان بود؛ با این وجود، تا سه‌روز آخر هم صبر کردیم. در نهایت هم با موافقت خود خانم زندی و با شرمندگی کامل از تاریخ عکاسی ایران ناچار شدیم نام ایشان را از هیات‌مدیره کنار‌ بگذاریم و البته به شخص خانم زندی هم اعلام کردیم وقتی که مشکل شما حل شد، بار دیگر، عضو هیات‌مدیره انجمن خواهید شد. این قول، مبنای قانونی داشت زیرا ایشان در مجمع عمومی انتخاب شده بود و جزو دارندگان آرای بالا بود. صمدیان در بخش دیگری از صحبت‌هایش با اشاره به دومین دوره برنامه «ده روز با عکاسان» گفت: «تلاش کردیم تا با تقدیر و شناسایی درست پروژه‌های شاخص عکاسی که مهم‌ترین مرحله از عکاسی است را در قالب یک برنامه ده روزه و در قالب یک نمایشگاه درجه‌یک به نمایش بگذاریم. گمان نمی‌کنم در کل تاریخ عکاسی ایران ۲۱ پروژه بسیار مهم را که در ۳۵سال گذشته تولید شده کنار هم گذاشته باشیم. این عکس‌ها از عکس‌های محمود کلاری در بدو انقلاب شروع می‌شد و به جنگ و روزهای دیگر و فعالیت‌های مختلف سیاسی و فرهنگی را در این مجموعه‌ها که چاپ شده بود به نمایش گذاشتیم و نشست‌هایی را به صورت میزگرد با این ۲۱ خالق پروژه عکاسی ایران گذاشتیم. او با تاکید بر منحصر به فرد بودن این نشست‌ها از مطبوعات بابت نپرداختن به آن گله کرد. صمدیان درباره نشست مریم زندی در خانه هنرمندان و اتفاقاتی که روی داده است؛ با بیان این‌که در این روز خاص تنها خبرنگار شرق حضور داشت، توضیح داد: خانم زندی حتی دوربین شخصی برای فیلمبرداری آورده بود. ما جز این، سه دوربین ثابت انجمن را داشتیم و دوربین‌های خانه هنرمندان هم بود. همه صحبت‌هایی که من در آن جلسه کردم ضبط شده است. اما تنها بخشی از حرف‌های من در گزارش روزنامه منتشر شده و متاسفانه آن‌چه منعکس شد بخش ناقصی از رویدادی فرهنگی و فاخر بود که مورد سوءاستفاده برخی قرار گرفت که متاسفانه باعث مخدوش شدن وجهه انجمن شد. به گفته صمدیان، قرار نبود خانم زندی بیانیه بخواند بلکه باید پروژه‌هایش را به نمایش می‌گذاشت: فکر کردم طبق قولی که ایشان به ما داده بود در مجمع عمومی شرح ماجرا را بگویید. متاسفانه نمی‌دانم چه اتفاقی افتاد و احساساتی‌شدن ایشان باعث شد تا نتیجه زحمات ما آن‌گونه که باید به ثمر ننشیند. قصد نداشتم مانع ادامه صحبت ایشان شوم. اما مهلت سخن گفتن ایشان، نیم‌ساعت بود و براساس برنامه‌ریزی انجام شده، بعد از ایشان هم دو نفر، مهلت سخنرانی داشتند که باید به آنان زمان مقرر داده می‌شد تا دیدگاه‌هایشان را بیان کنند. بنابراین، چند بار گفتم خانم زندی اگر حرفتان زیاد است سعی کنید فشرده‌تر مسایل را مطرح کنید تا به دیگران هم وقت سخنرانی برسد. او با بیان این‌که «چندین بار به ایشان درباره زمان تذکر داده شد»، گفت: در نهایت به ایشان پیشنهاد دادم که اگر حرف‌هایش زیاد است، روزی دیگر برنامه‌ای مجزا بگذاریم تا بیاید و صحبت کند. البته، اغلب مواردی که می‌گفتند موضوعات جزیی بود اما حاضر بودیم در زمان مناسب‌تری شنونده تمام انتقادها و گلایه‌های ایشان باشیم. صمدیان با اشاره به این‌که «آنچه اطلاع‌رسانی شد، بخشی از فضای واقعی جلسه بود»، افزود: «مثلا بخشی که من درباره «بی‌بی‌سی» گفتم، این بود که خانم زندی شما به احترام حرفه‌ای بحث‌تان را تمام کنید. اما ایشان با احساسات صحبت می‌کرد. من هم به ایشان گفتم اگر مطلبت را بنویسی قول می‌دهم که جایی چاپ کنند. اگر هم نه، بگو «بی‌بی‌سی» پخش کند. اصلا در ته ذهنم این نبود که شما نباید این حرف‌ها را اینجا بزنید و اینجا، جایش نیست. اما سخنانم به گونه‌ای منعکس شد که گویی گفته‌ام شما حرف‌هایتان را در «بی‌بی‌سی» بزنید. در حالی‌که نه چنین نیتی داشتم و نه از سخنانم چنین استنباطی صحیح است. در هرحال، امیدوارم انجمنی که بعد از سال‌ها تلاش، راه‌اندازی شده، از چنین برداشت‌های ناروای بیرونی، لطمه نخورد تا بتوانند پیگیر مطالبات صنفی اعضا باشد. توضیح این‌که پس ازدرج گزارش نشست مورخه شنبه ۹آذرماه و حاشیه‌های پیش آمده در دومین برنامه «ده روز باعکاسان ایران» در روزنامه شرق، خانم مریم زندی یادداشتی را برای روزنامه فوق ارسال نموده که رونوشت آن نیز برای وب سایت انجمن عکاسان ایران ارسال گردیده است. متن یادداشت بدین قرار است: روزنامه محترم شرق با تشکر از پوشش خبری شما، لازم دانستم نکته‌ای را توضیح دهم تا به جای حاشیه‌ها به اصل مطلب پرداخته شود. گفتگوی من و آقای صمدیان در نشست روز ۹-۸-۹۲ در خانه هنرمندان ،اگرچه که گفتگوی درستی نبود، ولی هر دوی ما در اثر فشارهایی که در این روزها به خاطر مشکلات مربوط به انجمن تحمل کرده‌ایم و هم‌چنین شاید خستگی آقای صمدیان به خاطر انجام برنامه «ده روز با عکاسان»(که می‌دانم با چه شرایط سخت و امکانات کمی آقای صمدیان این مسؤلیت را پذیرفت)،کم‌تحمل شده بودیم. به هر حال ما دوستانی هستیم که گاهی درباره مسایل جامعه عکاسی اختلاف نظر داریم. به همین دلیل می‌ خواهم تاکید کنم، لطفا حاشیه‌ها را پررنگ نکنیم و به اصل مطلب که نادیده گرفتن حقوق عکاس و عکاسی در ایران است، بپردازیم. لطفا طبق قانون مطبوعات این توضیح را چاپ نمایید