فتوژورنالیسم ایرانی در صفحه کوچک: Everydayiran

هنگامی که عکس‌های موبایلی Ed Kashi از کودکان آواره سوری ، یا عکس‌های Marcus Bleasdale (عکاس نشنال جئوگرافیک) از درگیری‌های افریقای مرکزی و یا عکس‌های موبایلی مایکل کریستوفربراون از لیبی، کارگران راه آهن چین و یا نقاط دور افتاده روسیه را می‌بینیم و این عکس‌ها در خبرگزاری‌های عمده منتشر می‌شوند، دیگر برای نادیده گرفتن این نوع عکاسی، خیلی دیر است. بسیاری از آژانس‌های خبری استفاده از اینستاگرام و عکاسی موبایل را جزئی از روندکاری خود قرار داده‌اند. شاید یکی از دلایل مهم آن، جنبه تعاملی قوی هم در زمینه روایی و هم در زمینه ارتباط با مخاطب باشد. علاوه بر مخاطب عام، یکی از دلایلی که بسیاری از فعالان این نوع عکاسی از آن یاد می‌کنند، ارتباط با مخاطب خاص اعم از همکاران یا افراد صاحب‌نظر دیگر است. سایر ویژگی‌های این رسانه مانند امکان برپاسازی روایت‌های موازی از وقایع بزرگ یا گسترده، ارائه عکس‌های حاشیه‌ای از وقایع، امکان ایجاد دیالوگ با مخاطبین و امکان شاخص‌گذاری جغرافیایی روی عکس‌ها (که مشخص می‌کند هر عکس دقیقاً در کجا گرفته شده است) همگی باعث شده‌اند روز به‌روز آژانسهای خبری بیشتری به سمت این رسانه روی بیاورند. نکته مهم دیگر ارتباط دو سویه با مخاطب است. در بسیاری از موارد، عکس‌های فید این آژانس ها را نه عکاسان حرفه‌ای آن آژانس که مخاطبین عادی گرفته‌اند. در‌واقع کافی‌است که هر کاربر این رسانه با گذاشتن یک Tag بر عکس خود، به راحتی توجه آژانس خبری یا فید اینستاگرام خبری را به خود جلب کند. سپس ادیتورهای آن فید اینستاگرام، از میان این عکس‌ها، عکسهای بهتر و قوی‌تر را انتخاب کرده و در فید اصلی خود به نمایش می‌گذارند. و این یعنی یک خبرگزاری حرفه‌ای با وسعتی به اندازه تمام مخاطبینش. می‌توان حدس زد که چنین عکس‌هایی چقدر می‌توانند تأثیر گذار و مهم باشند. photo_1 هدف این مقدمه برای معرفی یک فید اینستاگرام از ایران بود: چند ماه است که یک فید اینستاگرام با نام Everydayiran ایجاد شده است که در آن عکس‌هایی از زندگی روزمره ایرانیان قرار می‌گیرد. عکس‌ها توسط پنج عکاس ایرانی، رامین طلایی، محمد تاجیک، حسین فاطمی، علی کاوه و علی تاجیک انتخاب می شوند. برای آن که عکس‌ها وارد فرآیند انتخاب شوند، کافی‌است تا عکاس، تگ everydayiran را در اینستاگرام به عکس موبایلی‌اش الصاق کند. در‌واقع منبع عکس‌ها به گستردگی تمام ایرانیان است که با موبایل عکاسی می‌کنند. در بسیاری موارد عکس‌های انتخابی متعلق به عکاسان با تجربه و یا حتی حرفه‌ای است اما گاهی عکسهای بسیار خوبی از سایرین نیز دیده می‌شود. عکس‌ها همگی با Caption استاندارد منتشر می‌شوند. Captionها توسط خود عکاس و یا توسط تیم انتخاب، نوشته می‌شوند. photo_5 - photo_2 نگاهی به این فید و عکسها و روش انتشار آنها، یادآور تمام اجزای فتوژورنالیسم است : Collecting (جمع آوری عکس‌ها)، Editing (‌انتخاب و اضافه کردن توضیح) و Presenting (ارائه) برای رساندن یک خبر یا داستان خبری. ویژگی‌های مهم فتوژورنالیسم نیز در آنها به چشم می‌خورد: Timeliness (عکس‌های مربوط به وقایع اخیر، با زمان‌بندی مناسب منتشر می‌شوند): مثلا عکس‌های اخیر فید که نشان می‌داد ایرانی‌ها چطور نسبت به جام جهانی واکنش نشان می‌دهند. Narrative: عکس‌ها با Caption ترکیب می‌شوند تا حقایق را به درستی به مخاطب منتقل کنند. Objectivity: موقعیتی که در عکس نشان داده می‌شود به درستی بیانگر اتفاقی است که واقعا رخ داده است. photo_3 با وجود اینکه از عمر این فید اینستاگرام چند ماهی بیشتر نمی‌گذرد اما مرور عکس‌هایش نشان می‌دهد که اگر از رسانه‌‌ای مانند اینستاگرام به درستی استفاده شود و اصول حرفه‌ای در آن رعایت گردد، از پتانسیل‌ها و ظرفیت‌های نامحدود آن، استفاده‌های مفید بسیاری می‌توان برد.

اگر تا چندی پیش هنوز در مورد اهمیت عکاسی موبایل در فتوژورنالیسم مدرن، شکی وجود داشت، در حال حاضر دیگر شبهه‌ای وجود ندارد. در‌واقع به جای برگزاری کارگاه و سخنرانی در مورد فواید و تاثیر این نوع عکاسی، خودِ عکس‌هایی که در این مدت با این روش تهیه شدند و مشاهده شدت تأثیر و گستره کارآیی آنها، بهترین دلیل برای توجیه عمل‌کرد عکاسی با موبایل بود