همه چیز درباره نگاتیو دیجیتال( Digital Negative/ DNG)

اگر با روندكاری دیجیتال در فرمت RAW آشنایی ندارید، مطالعه این سری مقاله قبل از این نوشتار توصیه می‌شود). فرمت فایلی RAW روزبه‌روز جای خود را در بین عكاسان حرفه‌ای دیجیتال باز می‌كند چرا كه این فرمت نسبت به فرمتهای معمول TIFF و JPEG‌، دارای قابلیت انعطاف بیشتر، امكان كنترل بهتر و مهمتر از همه، با كیفیت بالاتری می‌باشد. اما این فرمت یك مشكل عمده نیز دارد: یك استاندارد فراگیر برای RAW وجود ندارد. به عبارت بهتر، هر دوربین دیجیتالی با یك كدگذاری خاص خود فایل RAW را تولید می‌كند و برای باز كردن آن فایل نیز حتما بایستی از نرم افزار مخصوص آن دوربین استفاده كرد. هر چند امكان باز نمودن فایلهای RAW‌ دوربینهای مختلف توسط نرم افزارهایی نظیر Adobe Camera RAW و نیز Capture One وجود دارد، اما ذكر دو نكته در این باره لازم است كه اولا بایستی این نرم‌افزارها از آن دوربین خاص پشتیبانی كنند (با عرضه دوربینهای جدید، نسخه های به روز این نرم افزارها نیز عرضه می‌شوند) ثانیا گاهی كدگشایی این نرم افزارها نسبت به نرم افزار اصلی خود دوربین متفاوت است و نتایج كاملا یكسانی ندارند. خب، معنی همه این حرفها این است كه دارنده یك دوربین دیجیتال تا حد زیادی وابسته به همان نرم افزار همراه دوربین خواهد بود. و فایلهای RAW به جای اینكه به عكاس تعلق داشته باشد، وابسته به نرم افزار اصلی خواهد بود. حالا به این سناریو توجه كنید: شما تعداد زیادی فایل RAW دارید كه فعلا می‌توانید آنها را با نرم افزار مخصوص دوربینتان باز كرده و خروجی مناسبی بگیرید. ده سال می گذرد. شما تا آنموقع دوربین جدیدی خریده‌اید و دوربین قدیمیتان را در اختیار ندارید. شاید هم با پیشرفتهای زیادی كه در دنیای دیجیتال رخ می‌دهد تا آنموقع چند بار دوربینتان را عوض كرده‌اید و برای هر یك از دوربینهایتان نیز یكسری فایل RAW خاص دارید كه فقط با همان نرم افزار خاص باز می‌شوند. یاد فایلهای قدیمی RAW خود می‌افتید و می‌خواهید مجددا از آنها با تكنولوژی روز، خروجی بگیرید. (یك مزیت عمده RAW همین مورد است. یعنی مانند فیلم دوربینهای غیر دیجیتال كه با پیشرفت در تكنولوژی ظهور، امكان تهیه خروجیهای بهتر وجود دارد، در مورد فایلهای RAW‌ نیز چنین مزیتی وجود دارد. و گاهی نیز لازم است كه چندین نوع مختلف خروجی از یك فایل تهیه كنید، مثلا با تغییر روشنایی در مناطق خاص). حالا مشكلات شروع می‌شود: نرم افزار مخصوص دوربین قدیمیتان را ندارید. یا نمی‌توانید سی دی یا دیسكهای مربوطه را پیدا كنید. به اینترنت سر می‌زنید و در سایت شركت مربوطه هم اثری از آن نرم افزار قدیمی 10 سال قبل نمی‌یابید. یا اصلا ممكن است شركت مورد نظر دیگر وجود نداشته باشد! می‌خواهید فایلهای قدیمیتان را با نرم‌افزارهای ثالث باز كنید، اما متوجه می‌شوید كه این نرم افزارها نیز از این فایلهای قدیمی پشتیبانی نمی‌كنند. خب چاره چیست؟ آیا بازهم خود را صاحب فایلهایتان می‌دانید؟؟ Digital Negative/ DNG نگاتیو دیجیتال یا DNG پاسخی است برای مشكل فوق. این فرمت فایلی باز توسط Adobe ارائه شده است و می‌تواند از این پس به عنوان یك استاندارد در نرم افزارها و نیز سخت افزارها (منجمله دوربینهای دیجیتال) استفاده شود. همچنین ادوب یك ابزار مبدل را به طور رایگان ارائه كرده است تا بتوان انواع فایلهای RAW را به این فرمت استاندارد تبدیل كرد و برای آرشیو نگهداری نمود. در حقیقت شما با این برنامه مبدل، فایلهای RAW خود را به فرمت DNG تبدیل می‌كنید و برای آرشیوتان (علاوه بر فایلهای RAW اصلی) نگهداری می‌كنید. خصوصیت مهم DNG آن است كه حاوی تمام اطلاعات موجود در یك فایل RAW‌ است. یعنی علاوه بر اطلاعات تصویری، اطلاعات مربوط به Metadata را نیز نگهداری می‌كند كه این اطلاعات برای تبدیل و تولید خروجی در برنامه‌های مبدل RAW الزامی هستند. همچنین اطلاعات مخفی موجود در فایل را كه توسط شركت مربوطه به فایلهای RAW اضافه می‌شود را نیز نگهداری می‌نماید. فرمت DNG بسیار انعطاف پذیر است و می‌تواند خود را با انواع سنسورها و روتینهای مختلف دوربینهای دیجیتال وفق دهد. باز بودن این فرمت باعث یك مزیت دیگر نیز شده است: هماهنگی انواع نرم افزارها با این فرمت. اگر نمیتوانید فایلهای RAW‌ مخصوص دوربین‌تان رابا نرم‌افزار خاصی ببینید یا پردازش كنید، كافیست كه آن را به فرمت DNG تبدیل كنید تا با نرم افزار محبوبتان سازگار باشد. حتی امكان نمایش این فرمت در ویندوز نیز وجود دارد. و مزیت دیگر این فرمت برای نرم افزار های ثالث است. امكان پشتیبانی یك نرم افزار از این تعداد فایل RAW‌ مختلف همواره برای توسعه دهندگان نرم افزاری یك مشكل عمده بوده است. اما حالا با پشتیبانی از این فرمت DNG قادر خواهند بود كه با فایلهای RAW همه دوربینهای دیجیتال ارتباط برقرار نموده و برای كاربران نیز جذابتر باشند. چگونه در روندكاری دیجیتال از فرمت DNG استفاده كنیم؟ خیلی راحت! كافیست كه مبدل DNG را از سایت ادوبی دانلود كنید. آخرین نسخه این مبدل (نسخه 2.4) را از این آدرس دانلود كنید. صفحه دانلود مربوط به این ابزار را در این آدرس می‌توانید ببینید و نسخه های آینده را از آنجا دانلود نمایید. با معرفی دوربینهای جدید نسخه های به روز این ابزار نیز معرفی می‌شوند. با یك نگاه به تصویر فوق، می‌توانید طرز عمل با این مبدل را دریابید. معرفی فولدر حاوی فایلهای RAW ، محل ذخیره سازی فایلهای DNG‌حاصل و طرز نامگذاری آنها ( بر اساس شماره سریال و تاریخ و ...) كل كارهایی است كه باید انجام دهید. در قسمت Preferences امكان انتخاب فشرده سازی (البته از نوع lossless= بدون از دست رفتن اطلاعات) وجود دارد تا حجم فایلهای خروجی كمتر شود. همچنین دو نوع تبدیل وجود دارد. در نوع Preserve RAW Image تمام اطلاعات فایل اصلی RAW نگهداری می‌شود. اما در نوع Convert To Linear Image‌ فایل پس از مرحله تبدیل خطی سازی، نگهداری می‌شود. بهتر است همیشه گزینه اول را انتخاب كنید مگر آنكه فایلهای اصلی شما توسط یك نرم افزار خاص قابل خواندن نباشند كه در اینصورت مجبور خواهید بود كه گزینه دوم را انتخاب كنید. اگر گزینه Embed Original RAW File را انتخاب كنید، مبدل یك فایل DNG برایتان تولید می‌كند كه فایل اصلی RAW شما نیز در آن الحاق شده است. این فایل مشخصا حجم بیشتری دارد اما با اینكار در یك فایل DNG هر دو فایلتان را در اختیار خواهید داشت. و اگر بخواهید فایل RAW خود را از دل این فایل مركب استخراج كنید، كافیست كه در صفحه اصلی گزینه Extract را انتخاب نمایید. در نهایت نیز با دكمه Convert عمل تبدیل انجام خواهد شد. پیشنهاد می‌شود كه پس از هر پروژه عكاسی، كل فولدر حاوی فایلهای RAW‌ خود را با این ابزار به DNG تبدیل كنید و سپس هم فایلهای اصلی و هم این فایلهای تبدیلی را ذخیره نمایید. این كار دو فایده دارد: یك) دو سری پشتیبان با دو فرمت مختلف از فایلهای اصلی خواهید داشت. كه یك سیاست منطقی برای پشتیبان گیری خواهد بود. دو) هر وقت بخواهید با یك نرم افزار ثالث فایلهای RAW را باز كنید به راحتی می‌توانید از فایلهای DNG استفاده كنید و نیازی به تبدیل اولیه RAW‌ نیست. سه) نگران آینده و مالكیت فایلهایتان نیز نخواهید بود. پشتیبانی از فرمت DNG در حال حاضر تعداد زیادی از ابزارها و نرم‌افزارها از این فرمت پشتیبانی می‌كنند كه لیست آنها را در ذیل مشاهده می‌كنید. این لیست روز بروز بزرگتر می‌شود. الف) مبدلهای RAW : Adobe Photoshop CS2 / Adobe Photoshop Elements3 / Pixmantec Rawshooter Essentials 2005 / Raw PhotoDesk /Dcraw 7.0 / Iridient Digital Raw Developer V1.2 / VueScan / Silverfast DC Pro /Helicon filters ب) ابزارهایی كه قادرند خروجی DNG تولید كنند: Photoshop CS2 / Adobe DNG converter / DxO Optics Pro v2.2 / Imacon Flexcolor v4.0b10 ج) ابزارهای مدیریت تصویر و نمایش دهنده تصاویر: BreezeBrowser Pro / CameraBits Photo Mechanic 4.3.3 / dpMagic Plus / Extensis Portfolio7 / Exiftool / IrfanView / iView MediaPro 2.6.2 / Photools Imatch / Polybytes PolyView / Proshooters DigitalPro 3 /Rawview / د) سیستمهای عامل: سیستم عامل ویندوز ایكس پی با یك دستكاری كوچك در رجیستری قادر به نمایش فایلهای DNG‌ است سیستم عامل( MAC OSX 10.4/ Tiger) با استفاده از ابزار Preview‌ قادر به نمایش فایلهای DNG‌ است. و سازندگان دوربین... خب، وظیفه آینده سازندگان دوربین هم مشخص شد. نه! منظور این نیست كه تمام سازندگان بجای خروجیهای RAW‌ خاص خود بیایند و خروجی DNG بدهند. اما انتظار می‌رود كه علاوه بر خروجی كدگذاری شده RAW مختص به خود، یك خروجی DNG‌ نیز تعبیه كنند كه خیال كاربران از هر لحاظ راحت باشد. درحال حاضر تنها بك دیجیتال Phase One دارای خروجی DNG میباشد. Leica نیز قول داده است كه در دوربینهای آینده خود از این فرمت پشتیبانی نماید. منابع: • http://www.adobe.com/digitalimag/pdfs/dng_primer.pdf • http://www.luminous-landscape.com/reviews/software/dng.shtml • http://www.adobe.com/support/downloads/detail.jsp?ftpID=2699 • http://www.macworld.com/news/2004/09/30/adobeformat/index.php • http://www.photoshopsupport.com/digital-cameras/camera-raw.html • http://avondale.typepad.com/rawformat/