نقدی بر کتاب The Moment It Clicks

نوشته: نعما م. روشن - بهار 1387 The Moment It Clicks یا لحظه چکاندن شاتر، نوشته Joe McNally ، چاپ اول ژانویه 2008 ، انتشارات New Riders، 256 صفحه، قیمت: 55 دلار از همین اول و قبل از شروع بحث در مورد این کتاب، باید بگویم که این کتاب عکاسی، یک کتاب خاص و متفاوت با دیگر کتابهای عکاسی است. کتاب برای مبتدیان عکاسی مناسب نیست، بلکه بیشتر برای کسانی مناسب است که دوست دارند دریچه‌های جدیدی از فن و هنر عکاسی را بیابند. به لطف دوست بسیار عزیزی، توانستم این کتاب را تهیه کنم. جذابیتهای کتاب باعث شد که این مطلب نقدگونه را در مورد کتاب بنویسم تا خوانندگان بیشتر با این کتاب و نویسنده‌اش آشنا شوند. Joe McNally کیست؟joe.jpg Joe McNally عکاسی است با 30 سال سابقه در عکاسی حرفه ای. او سالها به عنوان فتوژورنالیست برای مجله لایف فعالیت می‌کرد و در دوره‌ای Staff Photographer مجله بود. عکسهای او سالها در مجلات National Geographic، Sport Illustrated و تایم چاپ شده است. پروژهای شخصی و تجاری متفاوتی در سراسر دنیا داشته است. یکی از مشهورترین پروژه های او، 24 پرتره از افرادی است که در حادثه یازده سپتامبر در عملیات نجات فعالیت داشتند. کتابی که مجله لایف از این عکسها منتشر کرد، به سرعت جزو کتابهای پرفروش قرار گرفت و عواید مالی آن صرف امور خیریه شد. پروژه معروف دیگر، با نام آینده هوانوردی به صورت یک مفاله سی ودو صفحه ای در مجله نشنال جئوگرافیک منتشر شد. وقتی که این کتاب را بخوانید، با من هم عقیده‌ خواهید شد که Joe در یک زمینه بسیار ماهر است و آن هم انجام ماموریت‌های عکاسی است. به طوریکه می‌تواند به بهترین وجه، در سخت‌ترین شرایط عکس هایی بگیرد که در مجلات به صورت تمام صفحه و یا دو صفحه چاپ شود. کتاب کتاب از 4 بخش اصلی تشکیل شده است. عناوین بخشها عبارتند از: • از هر چه دوست دارید، عکاسی کنید • همیشه چشم بر ویزور دوربین داشته باشید • منطق نور • همیشه می‌توانید چیزی را بیابید که نور را با آن منعکس کنید و یک بخش اضافی در انتهای کتاب که در موردش خواهم گفت تمام عکسهای کتاب به صورت رنگی و با کیفیت خوب چاپ شده‌اند و کیفیت کاغذ کتاب نیز عالی است . هر بخش حاوی حدود 20 دوصفحه است که در سمت راست یک عکس تمام صفحه و در سمت چپ، توضیحات مربوطه نوشته شده است. هر کدام از این دوصفحه ای ها یک عنوان خاص دارد که به نکته اصلی آن اشاره دارد، مثلا The light in the doorway (منبع نور را درگاه قرار دهید) و یا Do your Homework (تکلیفتان را انجام دهید!) و نیز Checkout Their hands (به دستها توجه کنید). ٰاین عناوین تاکید میکنند که چه چیزی باعث موفقیت آن پروژه یا عکس شده است. joebook.jpg سپس در مورد هر عکس توضیحاتی وجود دارد. گاه این توضیحات در مورد جنبه‌های تکنیکی مثلا موقعیت نور است و گاه در مورد حوادث و اتفاقاتی است که سر صحنه افتاده است: چگونه مک‌نالی با چالشهای مختلف برخورد کرده است، چگونه با سوژه کنار آمده است و چگونه از مشکلات برای بهتر شدن عکسها استفاده کرده است. در واقع هر عکس یک داستان دارد که خواندنش باعث خواهد شد که شما خود را در همان صحنه ببینید و بدانید که هر عکس چه لذتها و چه مشکلاتی در بطن خود داشته است. به بیان دیگر، این توضیحات و وقایع نگاری‌ها می‌تواند بسیار مفید باشد چرا که خلاصه تجربیات 30 ساله او در عکاسی است. مثلا می‌گوید که برای عکاسی از Michele Yeoh (هنرپیشه هالیوود) تعداد زیادی عکس استودیویی عالی گرفت اما متوجه شد که این عکسها اصلا در امتداد داستان مقاله مجله نشنال جئوگرافیک نیستند که می‌خواهد از تاثیر هنرپیشه‌های آسیایی در سینمای امریکا بگوید. بنابراین به عکس دیگری فکر کرد و میشله را در حالی که با طناب از هلیکوپتر آویزان بود بر روی تپه‌های هالیوود برد و عکسی از او گرفت که در پس زمینه، علامت بزرگ هالیوود دیده می‌شد. از این داستانها در این کتاب بسیار است: چگونه بر شرایط محیطی فائق آمده است. چگونهبرای داستانگویی عکس‌ها، نورهای مناسب فراهم کرده است، چگونه برای تهیه عکس در روسیه با نظامی‌های روسیه کنار آمده است، چگونه توانسته است علیرغم بی‌صبری سوژه‌های معروفش، عکسهای عالی تهیه کند، چگونه در شرایطی که هر عکاسی را ناامید می‌کند، عکسهایی گرفته است که به صورت تمام صفحه در مجلات معروف چاپ شده است، چگونه برای تهیه عکس ایده‌آلش هزینه می‌کند و ... 2008_March_WATR_02.jpg مجموعا حدود 100 عکس-داستان در این کتاب وجود دارد. در پایان بسیاری از این داستانها، مطلب کوتاهی وجود دارد با عنوان "How To Get This Type Of Shot " که بیشتر به جنبه‌های تکنیکی می‌پردازد: محل منابع نور، تعداد منابع نور، تنظیمات دوربین و ... indian_fashion4.jpg Joe نور را بسیار خوب می شناسد. او استاد نورپردازی‌های عالی است. می داند که چگونه از نورهای موجود و نورهای اضافی استفاده کند تا در خدمت داستانگویی عکسش باشد. او در این کتاب می‌گوید که چگونه می‌توان با کمترین تجهیزات (یک ملحفه سفید) اتاق را به آتلیه تبدیل کرد. می‌گوید که چگونه از فلاشهای متعدد برای تهیه عکس‌هایی استفاده کرد که در آنها فرصت چندانی برای اماده سازی سیستم نوردهی وجود ندارد. چگونه و چرا باید رنگ نور را تنظیم کرد. چگونه از نور طبیعی موجود، در ترکیب با نور فلاش استفاده کرد. چگونه و از چه سطوحی، بر حسب نوع عکس، برای انعکاس نور استفاده کرد. چگونه جهت و هدف نور را تنظیم نمود و بسیاری از نکات پیشرفته در نوردهی و نورسنجی. او در زمینه استفاده از فلاشهای متعدد سر صحنه بسیار تجربه دارد و با این روش، عکسهای دیدنی خلق می‌کند. ozziesmith.jpg با خواندن این داستانها متوجه می‌شویم که علت تفاوت عکس‌های فردی چون جو مک‌نالی با عکسهای معمولی، نه یک راز مفرد که مجموعه‌ای از نکات و ترفندها است که او در طی این سالها کسب کرده است و این نکات حتی از روز قبل از شروع عکاسی شروع می شود و با طرز سلوک او با سوژه هایش ادامه می یابد و در نهایت با استفاده از تکنیک درست عکاسی خاتمه می‌یابد. این کتاب، خواننده را به داخل مغز یک عکاس مشهور می‌برد و به همین علت هم با کتابهای دیگر متفاوت است: شما درمیابید که او چگونه می‌اندیشد و چگونه میبیند و چگونه عکس می‌گیرد. یک بخش اضافی هم در پایان کتاب وجود دارد با نام Bar stories که در آن، داستانهایی درباره عکاسی به عنوان یک شغل می‌گوید و اینکه چگونه می‌شود یک عکاس موفق شد. Joe از نسل عکاسانی است که با دوربینهای فیلمی شروع کرده‌اند اما او پیشرفتهای دنیای عکاسی را بخوبی درک کرده و از آنها استفاده می کند. با معرفی دوربین D2X، جو خروجی آن را پسندید و به وادی دیجیتال گام نهاد و اکنون نیز دوربین اصلی او Nikon D3 است. کتاب شامل دو قسمت دیگر نیز است: یک نمایه کامل در انتهای کتاب و قسمتی دیگر به نام Glossary: McNally Speak other Industry Terms که مشتمل است بر اصطلاحاتی که او در عکاسی استفاده می‌کند: از اصطلاحاتی که از آنها می‌توان نکاتی را آموخت (مانند: A Strong Eight = هشت قوی، که دیافراگم 8 و اهمیت آن را بازگو می‌کند) و یا اصطلاحات طنزگونه‌ای مانند Flux Capacitor (جو می‌گوید اگر کسی سوال خیلی تکنیکی از شما کرد و شما حوصله یا دانش پاسخگویی را نداشتید بگویید، خب شاید مشکل بخاطر Flux Capacitor است !) و در پایان این کتاب، می‌تواند ایده‌های جدیدی را در عکاسی در اذهان ایجاد کند، کیفیت روایی عکس‌ها را افزایش دهد و به ما خواهد آموخت که چگونه از تمام امکانات و مشکلات برای تهیه عکسهای بهتر استفاده کنیم. لینک به کتاب در آمازون سایت Joe McNally مصاحبه با جو مک‌نالی فیلمی کوتاه در مورد این کتاب